 

                                

                               
______________________________________________________________________

Janusz Korczak
 "", 1989
   .

______________________________________________________________________

                             

         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
         
        
______________________________________________________________________

             

       ,          
  .           ,    
.
              ,    ,  
, , , ...
    ,     .        
     ,      ,    
: ", , "?
        ,        ,  ,
,        .      ,
     .
          ,       
.
         ,       ,  
      .           ,
     :    ,      ,  
.
    , ,    ,    .
   - ,      ,  
 - ,    ,        
 ,    , .
    - ! -  .
    - -, !
    ,   ,   :
    "  !", ",   !", "!"
     ,           ,  
  ,            ;
   ,   .
     ,      ,    ,      
""        ,    
   .
       .
         ,      ,
     ,   ,   
   -   - , -  
  ,     .
        ,      ,  
            
         .
    -    , -      ,    
          ,       
     .
     ,      ,    
   ,        ,    ,  
.
    - ,  -         ,
-  ,   .
     ,        ,      
 :     ,       
?
       ,            
       .
         .

             

      ,  ,   
,     ,    ,        
,    ,    ,  
 ,   .        ,
    ,         ,  
,      ,          
.
      .    ,  ,  ,  
        .    
 ,  ,    .    
 ,  ,    -  ,  
  .
    ,        ,    ,    
 -  .        ,    -    
.
     -  -  ,   
 ,         .
    -     , -  .
        ,    ,      ,
        :       
.
         .   ,      
       .
       .    ,     
     .            
.  ,      - -.
    -    -  , -  .    
 : "     !"
    -  ? -  .
    - , -  .
              ,    
 .    ,      ,
         -  ,      
.
            ,          
    .      ,
            .      
,        .
         :
    -  ?   ,  ? !
       ,   .
    -    , ? -  .
    - , -  .
    -     ,    ,    
     ,     ,      
,      -   .   ,  
   ,   ,     , 
  ,     .   :
    - .
    -   ? -  .
    -  ,    .
      ,            ""   
:     ,       
  .
        ,             
    .    ,    
  ,       .
        ,      ,
     .

             

    ,                
     , -          
 .           ,  
  -       .    
,        , .
             -  ,    ,
     .
           ,          
.
      .       ,  
   ,       .       ,  
     ;          
    .        ,  
.
    -    ,       ,  
     -       .   
          ,  .    
   .              
,      ,         
.
         ,         
 -  -   .
    ,    ,   ,    :  ,
 ,   ,  . ,     
 , ,   , -       
,    ,        ?..
      .
             ,    
  :
    -  ?
    - , -  .
      ,    ,        
 .    .     
 .
     :
    -  ,    ,  .
        .
          ,      ,      
.    ,     .    
   : ,        ,  
    .
    -   , -  ,   .
      ,         ,    
 ,      ,        
.               
,        .
       ,  ,     ,
      ,  .
    -   , ? -     .
    - , ,   ! -      .  -  ,
,   ?
       ,    ,    ,      
,    .
           ,      
,      ,       
.  ,              
,     ,   ,  
.    ,   : ",     
,   ".
           ,     .
 ,    ?

             

            ,      .
,       .
      .       ,    
,    - .
       ,    :
    - , ,  !
          ,  .   
 ,     ,  ,   .  
.  - ,  ,      
      .           ,
      ,    :
    - ?  .
    -   , -  .
         ,   . 
 ,  ,     .
                       
;   ,       - .
          ,        .  
 , ,      :
    -    .
         ,          
,  ,     .
                 
.        -      
        .
          ,        
  .
     ,    ,        
   .          ,  
    , ,     ;
  ,         
.  ,           ,  
 ,     ,            
.      ; ,   :
    -   ?   ?
        .        ,  -  
 :
    - ,  !
    ,   ,             
.
     -      ,      
 . ,  ,     ,     
  ,       .
    -  , ,    ,  -      
,      ,   -    
 ,   .
           ,          
.     ,        
   ,         .
                 
   .
    -  , -   ,      ,
    .  -      ,      
,     ,  .  
 ,      .        
   ,  ,      ,    
.            ,      
 .
        ,        
 ?
             -   ,       
,      .
      ,  ;  ,  
    -  ,              
.
      -   ,  .  
,    ,  .       
.

             

    -    .
              ,    :  -     
.
    " -", -  ,    ,
   .
              .    
,    ,  ,           ,
 ,     .    ,  
    ;        ,  
, , :
    -   ?
    - , -  .
    -       !
     -          ,
   ;       ,   
"  ",   .
    -            .  ,  
     .         
 .  ""  -  .  ""?
    - , -  ,      ,    
        ,   .
    -   , -  , - ,   .    
 ,    ,        
 .       ,    
    .    ?
        ,    .
   " "     ?
    -       , ? ,      ,
      .         
 ,  ,    .   
.     -   ?
    - , -   .
       ,        ,    
 ,    ,          
.
         ,      
 .
          .      
 ! ,    ,   ...
    ,           .
,         
,      , -       
,    ,       -  ,  
      ,      ,
    ,    -   .
    -  ? -  .
    - , -  ,      ,   -
  ,    .
            .
    -  ?
    - , -  .
    - ,   ?
    - , -  .
    -  ,    .

             

       ,          
   ,    ,    
  ,       .
           ,    .
,           -       -
  ,    ,      
.
    -          :  ?  ?   
 - ?   - ?
    - , ""   ?
    - ,     .
    -     ,  .
    -  ,   ...
    -        -  ,      :
?
      .
    -     ?
    -     ?
    -      : ? -   ?
       ,  .
         , ,  .
       : ,    ,    
    ,      ,      
 .    ,   :
    -  !
      .
     : " !"      .
    -  , ,    ,    .    
 -   .
               .
  ,   "  ".
        , ,  ,    -,
   .  ,    ,  
,     .
       -.
    " ?..   ?..    ?..  ,
, , ,  ,    ,    ,
  ?.."
          ,     ,  ,
.
       ,    .      ,  ,
.
    ",         ?    
?..   ,    ...     ...  
 ...     ..."
          ,  .
          :
    - ,  .   .
       ,    ,       
  :    .
          .
    -      ?
    - .
    -    .
    - .
     .
    -  ,        ?  -    
  .
    -  .     .   ,  
   ,   ,   ,    ,
 .  ,    ,   .
                 
  .
    -  ,     .     ,
   .
         :    ,    ,    ,    
            
.
    -  :   , -  .    
,  .

             

      ,            .
    ,        
,      .
            :    ,  ,
    -  . ,    ,    
,      .       
 ,  : "",       .    
- ,   ! -        ,
     .        
,  .    ,    .
         .
       .     -      .    
,     .
       .      ,  .
           , 
    ,     ,        
,     .          
 ,      ,   -      
-  ,      ,      ,
  ,     .
                   
  .          
          ,      
               
   ,       ,    
   ,      .
      ,         .    ,
,          ,      
-   .          ,      
  .     ,        
   .  , ,      ,    
  .
    ,   ,         ,
      ,          ,
    ,     ,      
        .
    - ,   .    ...  ,  ,  
 .   !           
!     .
      ,    ,        
.              
    .
         ?    ,      
,  ,  ,    ...
        .
    -   , , -    ,  -      
 .
          ,     
.

             

    -      , -  .
    ""   ,   ,    
 "".       ,        
"", -   .
            .
    -      .   ,     
 .  , ,   ?
      ,     .
      -      ;  
  ,         .    ,
,         ,      
  - :     .
    -  ,  .
       !             
 ,   ,         .
 ,          ,    
 .        ,      
  .
    - ?   .        
  .
            ,    ;  
      .
    - , ,  ?   ?
    -     . ,      .    
  ,     !
        ,     ,      
.
    -    ,    -   .
           ,  
      .
    -    , -     . -       
,  ...     ,        
 .
    -  , , -  . -        
 ?    .
       ,     ,  
       .
        ,          
.      , ,      
,    .
         : " !"
           ,        
,  ,    .
    -    , -  ,   
 .
    - , .      ,    
    ,          :
" ".
         ,        
.
    -   .     ,     
   .                
 .    , .
     ,        ,    ,
,  .

             

       ,         ,    
   .        
  ,    ,      ,
-            .    
     .
      .      ,        
.
    -  ! -     ,      ,  
  .
      ,         ;    ,
      :          .
     ,    .
          ,    
   ;       ,  ,    ,
  ,      ;       
       . (   
  ,     .)
        .
               ,    
  .    , -     ,
   .        ,    
  ,     ,   .
    ,        .     
      .    .
               .
                      
  .  ,          
   ,   .
       .         
,        -  ,    ,  ,   
  ,  ,         
       ,  .
    -  ? -  .
    - , -     ,    ,  
 .
     ,     ,     
  ,    .  ,  
     ,  .   ,
        -        
, - ,      .
    ,   ,           
 .        ,  
 ,     -   .
    - ,     ,      
   . ,  ,   .
           .   
 ,        ,     
    :
    -  ,  .   , !

             

         .        ,
   .      ,     
      ,         
.   -    .
    -  ?  ? -  .
      .
           .
    - !
    - ?
    -      ?
         , ,  .
    -    , ?
    -         ?
    -  .
    -  .    ,     ,    
 .
    ,   ,  -        
 .
    -      ,    .        
     .
    -     ? -  .
    -      .
     :             
,   .      ,  
     .
    -   ? -  .
    -     :       .
          ,    ,  
  , ,            
,      .   .
    - , , ,        .    
  .
      -  .
      ,            ,  
, -         .        
 ,   ,           
 .    .          
  ,    .      ,
   ,         ,  
   .               
,      .       
?  , ,  ,  , - ?
 ,    ,         ,      
    -   .        
!..
          ,    
  .
     ,        ,  
  ,       ,        
,  ,  ,  ,     ,
   -    .        ;
      ,      ?        
...
           ,    
        .
             ,      
,    .

             

       ,            .
,           ,    
           .      
   ,        ,
  .
      ,       ,    
 ,         ,          
.      ,      ,    
,   ,         .  
   ,   ,  -  .
          .
        ,       ,  
       ,             
  ,  .           ,
  -  .      ,  
  .
    -      , -      ,  
     .
    -     , -  .
    - , , -    ,  -      .
,       ?   
.    . ,   -  
,   - .
    - !     ...     .    
?
               ;  
    .
           ,    
, , .  ,          .
            !          
,        .        
 ,     .
    -    , -   , -        
.
        ,       ,    
 .
         .
       ,    "":      
,     ,   ...  -
   "":   ,      
,     ,      ;      
  , ,    ,         
 :
            -
               !
       "".         ,
  ,        .
         "",      ,    
  ,       ,    ,
                ,
 ,  .
              ,      
   .

             

       :         
  ,         
 .      ,    
  .      ;      
 , -  ,    .
        .     ""
   ,     ,    ""    
  "",    "".    "    "
   "",         ,  
""   "".
    "" - "  ".
     "": "".
     ""    .    
  ,    .
    ,        "",      ,  
,     ,    
  .
         ,     ,    
"",    "  ",        ,  
   ,     .    
  ,   .
    ""         .    
      .
    ""   ,   ,     
  ,     .
      ""  ,     .    
    .     ,    
   .
     ""     ,        
,    ,    .
                   
  ,     .
      
    1.   ;
    2.    ;
    3.   ;
    4.   ;
    5.   .
        ,   .
          ,   ,
     ""     .
                ,          
.
                ,     
 .  ,        ,  
   , -     .
     ""      .
           -      ,
  .
        ,        ""  
   ,      .
         :
    "... (  )   "",    "  
".         "",            
 .  ,     ,    
 -  ,  ,   ,      
    ,   ".
     "  "       :  
  ,  ,   -   ,   
         
-     .

             

     ,             
 .   ,    .
        ,           .  
 ,    .        ,
,  ,  .           .
   .        ;
         ,       
   ,   .
         :    ,        
?
          .
             .
     ,         ,    ,  
    ,         ,    
       ,      ,    
  , -       .  
 ,       ,        
   ,             ,
      ,        
,    .
        ,    ,      ,
   ,   .
       :
    - , ,  .
      ,    ,      
,    ,  .
        ,      .
       ,       ;    ,
     ,                
.
    -     .        ,    
, ,   .
                  ,  
  ,   .        
 :
    -  ,  ,      ,        
.          ,           -
...     , -  ,  -    
 .  ,   ,     , - 
     ;            
,     ,           
  .
    -  ? -  .
    -    ?
      :
    - ,  ,     .    
  ?
       ,       ,      
     ,      .
      ,        ,        
  "  ".       ,
  ,           -  
   .
            ,    ""  
   .
      -         :  -
,          .
         "",    .

             

            "  "    
,        -  :      -  
 ,     ;      -  
,   -  ,   -  ,    ,
  -  ,   -      .    
                .
          .          
.
                
  .              
     .         -  
.
      :    ,    ,  
,      ,    ,  
   ,          
 .         ,      ;
       ,        
   .         
    ,   - .
       .        
     ,  ,  "".  
  ,  "" -   ,      ,
     ,       
.   .
        :   -  ,    
.     ,       ,  
 :    ,     
 .
    -    ! -  .  -      ,
,  ,      !  ,      ,
     -   ,      .  
  ,     .        
,     .
       : ,        
  -! ,      .    ,  
  !..
         -  .
     ,  ,     
      ,               
  ,      .
        ,  ,        
   ,   ,      
,     .
       ,          
 .      , 
         ,      
    .
             ,  
            ,  
, ,    ,  ,    ,  
,    ,    .
    ,      .
        ,        ,
    ,      .

             

      :       .
    -   ,  ?          
     , -     .
    - , -  .
    -  , ,     ,      !
 ,           "",
?  - ,   - .    ,
     !    ,    ,
    ! -  ,      ,
. ,  !   ,    ,    
-     ,   !
      ,    ,      
    ,       ?
        .
          ,  ,      -
  ,          .    
     .       
       .           
-   ,        
   .
    - ,     ,  -          .  -
  . , , ,      
  !..
     ,   ,       
 ,               ,
     .
           ,      .
    ,  ,    .
                 ,  
   .     ,    .
     .     ,  ,  
 ,      -      .  ,
,       ,        
 :
    -   - !
    ,   ,   .
    -    ? -  .
    -    ...     .
    -        , -  .
     , ,  .
    -            "".  ,      
"" .
     ,          .  
   ,         
.
          ,    ,  
         ,      
     -   .
    -     , -  , -    
  ?
        ,     ,      ,
-        ,        
 .
          ,      ,    
  -  ,        ,     
.
         ?           
.
        ?      ,    
  ?
          ?            
.

             

         .    
 ,        .  . 
,    -   :       ,    
   .      ,        
,    .
    - ! -  .
      .       ,    ,
- ,   ...
    - ---!
    - ?
    -    .
    - , -    .
          .   .
      ,              
  .     .
     ,       ,  ,  
   , ,     ,    
 .  "    :      ,    
...     ..."
     - ,     ;    
,     .
        ,      ,  
      .      .
    -   ? -  .
    -  .
    - ?
    -  , .
          .
      .
        ,    -     
,     -    .      
  .        
  -  .  ,       ,  
-  .     , -     
.
        ,  ,       
.
    -  , , -  - .
                 ,
  ,    - .
    "   ,           ",  -  
.
        .
     ,     ,        
,   .          
 ,            ,
  .
    " ", -   .
     ,   .       ,
      .          
.   ,           
- .
    - ,    ,   ?
    -    ,   ,  -        
.
    ,       .
         .    , 
     .
    - , ,   !
     .
         ,         
 .
    - , ,  ? -  .
    -   .
    -    ?
    -   ,     .
     :    .       
 .

             

      ,        .
   ,    .     
  , ,   .
        ;        ,  
  .           .
  .     ?
    - ,   .    ,  
  ,    ,    ,    
     .  ,      ,  
  ,  ;   ,         
;      ,     ...
 , , ?     ,   ,  ?
     ,     .
    ,    ?
          .      
   .  , ,     -  .
    ,           ,    
-  .
            ,         -
       .
    - !
    - , ?
    -   ?   ?
          ,         ,
 ,     .
         ,  ,   ,    
,   .      ,        
 ,   ,      ,  ,
   :
    - ,   ?
    -  ?
    - ...     ...   ,   ...    
  .
       ,         
,    ,        
 ,    .
    - ,  ,           ,
    ...  ...
              ,        
...
          .        
    .
    -        , ?
    - , -  ,  .
    -    .
        ,   .
    -    .  ,     
     .

             

    -     , ?
    - , -  ,  .
    -    ?
    - , , -  .
    -     ""    !  -  
.
      ,    ,         
 .       .      
    ,      ,      ,
  .  ?     
     ?    ,  
 -            .    
,        .      
:    .
    -     ,      ? -  .
    -  ,  .     ,      
  .
         .      
   ,    ,               .
  ,           
 , -    .
    -    -, -  . -  -  ,
      .            
.  -  .
                  
,      .
    -    ?  .         ,      ,
,  .
             !
    -              ,  -
  ,   .
    -   ?  -          
 .
           ,          -
  , .
    -  , ? -  .
    -  ,       .
    -   ?
    -     ,         ,  -
 .
    -       ?
    -      " ".
    -  ,      ,    .
    -  ,     ,        
, -   .
         ,   :
    -     - ?
    - , -  ,  -      ,  
 ,                  
,    .
            .      
,  , ,     ?
    - ,   , -     .  -    
 .
         ,          
  . ,  ,    ,    
:
    -  !
            ,  ,      ,
:
    -   ,  !
    -       , -  .
    -    .     .    ,
   .

             

    ,                 
 .      ;        
   . ,         ,
  ,       .
                      
.      ,    -    
, ,    .         ,  
   .    ,      
   -     .
        ,      ,  
,    ,       .
  ,   ,    ,    
 ,         ,        
.
         ,      ,  
   , :       ,  ,
;     -  ,      -  
,         .    
   ,             
,             
  ,         .
        ,       .
    ,        ,    
  ,           .    
  ,            
.     ,      
  :     ,  ",  ",
 " ".
    -          !   -      .
    .
        ,       
  .    ,         
 .         ,  ,    
,    :
    -  !
      ,       
   ,    :      
,  (1).         
-     -  .        
 .
-------
(1)   (1842 - 1910) -   .
-------
    - ,      ?
    - .
    - ,      .         
,    .   ,        
 ,           ,    
      .  ,    
   ,                -  
.      ,    .     
   ...      ?    
, ?
        -,  .
          .
    -     ,    .   ,    
    .  ,       .    
   ,      .  ?
  ,             
 . ,          ,  ,
 .
     ,        .

             

      .
      , , ,     -
. -, -...
      ,          
.   ,     .      
  ,        ,    
   .      ,   
    ,             
.         ,      
:   ,          
  .
      .          ,  
 .  ,          ,  
  . ,   .
     ,    ,           
   .    ,        ,
- ,     .
       :      .        
,           .
    ,        ,     .      
...
           ,  ,    ,
  , -    ?
     ,     .
    -    ?  !    ,   
  ? -  .
                ,    
 -   .       :    
,  . ,   .
        ,  ,        
   -        .      
   , -    .
    "    ?   ?"
    ,    ,        ?      
,          . 
  ,    .
    -     ,  ,     
.
           ,    
 ,         .    
      ,           
,     .   ,     
 ? ,     - ,
   ,      -   .
 ,    ,          
        . 
  , -      .
         .       
   ,     ,      
,    ...


            

      ,       ...    
  !         ...  ?
   " "!
        ,      ,      ?
        ?
            .   
 ,       .        
   ,     ,        
 .   :        
. ,             ,    ,  
,   .
        ,          
.          
 .   -     ...
     ,      ?
    "   , -           .  -
 ,   ".
      ,    .
         .       
 ,   .          
  - , ,    .
     -      ,    
,    ,     ,  -    
   .         
 ,        -      
.    ,    .
        .     ,  
    ,    .      
 ,   ,          .  
  ,         :    
  .  ,         
.    .
       ,   .
        ,   ,    
     ,        ,  
   , ,   .
    - , -   , -   .
    -   ,   ,      ,  -  
.
       -  .
    - ,  , -  .  .
                     
.
    -    ? -         
 .
        :
    - ,       ? -    
 .
    " ,  ,    "", -   
  .
         ,         ,
                    
    ,             
 .
    "   " "? ,   
 !"


    ! ,    ! -  !

______________________________________________________________________


